>> Phải lấy lại niềm tin của người dân vào bảo hiểm y tế

Đây cũng chính là một trong những điểm mới của dự thảo Luật Bảo hiểm Y tế (BHYT) đang xin ý kiến các cơ quan chức năng và người dân tre bi ho tre bi ho.

Trả lời phỏng vấn Báo GĐ&XH, bà Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế, Bộ Y tế cho biết: Những điểm mới này sẽ làm cho việc khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT cho người dân được thuận tiện nhất.

Áp dụng nguyên tắc đồng chi trả

Thưa bà, trước đây đã có quy định cho việc cùng chi trả chi phí KCB BHYT nhưng không thực hiện được vì người dân không đồng tình. Vì sao, điều này lại được tiếp tục đưa vào trong Dự thảo Luật BHYT này?

Bà Tống Thị Song Hương

Trước đây, Nghị định 58 của Chính phủ cũng đã quyết định việc cùng chi trả này nhưng sau hơn 1 tháng thực hiện đã nảy sinh nhiều phản ứng từ người tham gia BHYT, nên đến Nghị định 63 đã bỏ thực hiện cùng chi trả đồng loạt mà chỉ thực hiện đối với dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí lớn. Nhưng ở các nước phát triển trên thế giới, họ đều tiến hành phương thức cùng chi trả cho BHYT, chính điều này sẽ gắn chặt trách nhiệm của cả hai bên và tránh được sự lạm dụng BHYT. Ví dụ như đã xảy ra nhiều trường hợp, các bác sĩ cứ thế áp dụng nhiều chỉ định khám chữa bệnh không cần thiết, gây ra tình trạng thiếu quỹ BHYT. Việc cùng chi trả này sẽ gắn chặt hơn trách nhiệm của cả hai bên, đặc biệt với sự giám sát của người bệnh.

Nhưng với những đối tượng nghèo, chính sách xã hội thì không thể thực hiện giải pháp đồng chi trả, thưa bà?

- Nhà nước cũng đã có chính sách hỗ trợ đối với những đối tượng nghèo, khó khăn, trẻ em dưới 6 tuổi, đối tượng được bảo trợ xã hội, người có công... sẽ không phải thực hiện cơ chế đồng chi trả. Những đối tượng này sẽ được các quỹ lo chi trả toàn bộ.

Nhưng ở đây có một nguyên tắc: Nếu đi khám chữa bệnh đúng tuyến sẽ không phải trả phí thêm, nhưng nếu khám tự nguyện sẽ phải cùng chi trả. Ví dụ, khám ở tuyến huyện, nếu tuyến này không đủ khả năng điều trị, họ sẽ có giấy chuyển lên tuyến trên thì người bệnh sẽ không phải chi trả thêm bất cứ khoản nào. Còn khi người bệnh tự có yêu cầu xin được chuyển tuyến để được điều trị tốt hơn, thì phải thực hiện cam kết đồng chi trả.

Mức đóng BHYT được đưa về một mức chung

Trước đây quy định các mức đóng của từng đối tượng là khác nhau và người dân cũng nghĩ rằng: đóng nhiều hưởng nhiều, đóng ít hưởng ít? Vậy khi dự thảo Luật này đưa về một mức đóng chung, quyền lợi người tham gia có được hưởng như nhau không thưa bà?

- Đúng là mức thu BHYT trước đây được quy định theo các nhóm đối tượng. Ví dụ như có nhóm đóng theo 3% lương cơ bản, có nhóm lại đóng theo 3% lương tối thiểu, lại có nhóm đóng 80.000 đồng/năm... Nhưng việc quy định mức đóng như vậy đã dẫn tới việc không thống nhất trong tổ chức thực hiện, ảnh hưởng đến quyền lợi người bệnh có BHYT.

Dự thảo Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) vừa được Bộ Y tế phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức lấy ý kiến các bộ, cơ quan ngang bộ, một số ban của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội, viện nghiên cứu... và một số bệnh viện đầu ngành đóng góp ý kiến cho Dự án Luật BHYT.

Riêng với BHYT tự nguyện, hiện nay đang quy định mức đóng từ 160.000 - 320.000 đồng/người/năm, nay dự thảo quy định theo một mức đóng chung cho đối tượng tham gia BHYT tự nguyện là 3% lương tối thiểu.

Theo thống kê, hiện chúng ta có khoảng 14-16 triệu người cận nghèo, vậy với những đối tượng này, khi tham gia BHYT sẽ được hưởng chế độ ưu đãi nào?

- Theo dự kiến, năm 2008 Chính phủ sẽ bố trí 700 tỉ đồng để hỗ trợ 50% mệnh giá BHYT tự nguyện cho đối tượng cận nghèo. Ví dụ, mức đóng là 200.000 đồng/người/năm thì nhà nước sẽ hỗ trợ 100.000 đồng.

Nhưng có điều khó hiện nay là những đối tượng này chưa thực sự thấy sự cần thiết khi tham gia BHYT vì họ mới chỉ nghĩ đến những điều lợi trước mắt mà chưa nghĩ đến mục đích chăm sóc sức khoẻ lâu dài. Điều này cũng cần phải tuyên truyền rõ hơn về quyền lợi khi tham gia BHYT. Nếu thực sự không huy động được toàn dân tham gia BHYT thì quỹ BHYT  làm sao có thể bảo đảm tính xã hội, tính cộng đồng và sự chia sẻ rủi ro giữa các nhóm đối tượng  với nhau.

Hiện nay theo Thông tư 06, chúng ta đang thực hiện mức đóng BHYT tự nguyện theo địa giới hành chính, theo nhóm đối tượng, chúng tôi cũng sẽ tiếp tục xin ý kiến về vấn đề này để người dân vùng khó khăn được hưởng lợi nhiều nhất khi khám chữa bệnh BHYT.

Vẫn còn hiện tượng: Ngại khám bệnh bằng thẻ BHYT

Người dân hiện chưa mặn mà lắm với việc khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT vì họ đã bị “hành” bởi cơ chế khám bệnh này. Tân Bộ trưởng Bộ Y Tế cũng đã từng nói: “Phải lấy lại lòng tin của người dân về BHYT”. Vậy, chúng ta sẽ lấy lòng tin này như thế nào?

- Có thể nói là đa số các cơ sở KCB trong những năm qua đã từng bước đổi mới quy trình thủ tục, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh nhưng đúng là có hiện tượng người dân bị gây phiền phức bởi quy trình, thủ tục khi KCB BHYT và khiến người dân càng ngại đi khám bằng thẻ BHYT.

Theo điều tra, một phần là do từ khi các bệnh viện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính họ nghĩ phải làm thế nào để thu được nhiều tiền nhất nên nhiều bệnh viện ưu tiên chăm sóc những đối tượng khám dịch vụ. Bên cạnh đó, một số những vướng mắc trong việc kiểm tra, sử dụng thẻ BHYT đã không được cán bộ y tế hoặc cán bộ giám định BHYT giải thích kịp thời cũng khiến người bệnh không hài lòng. Ngoài ra, có nơi, có lúc vẫn còn tình trạng cán bộ y tế cũng chưa hết lòng với những người đến khám bằng thẻ BHYT.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế đã chỉ đạo tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong tổ chức khám chữa bệnh và thanh quyết toán chi phí khám chữa bệnh BHYT; thực hiện các giải pháp chuyên môn tăng cường chất lượng khám chữa bệnh và các giải pháp chống quá tải tại các bệnh viện tuyến trên.

Theo sự phản ánh của một số người dân, khi khám bệnh bằng thẻ BHYT họ chỉ nhận được đơn thuốc rẻ tiền, ít tác dụng chữa bệnh. Nhưng theo thống kê từ phía bảo hiểm thì lại chi phí tiền thuốc tới 65-70%. Chi phí thuốc lớn mà người dân lại không được hưởng. Vấn đề này theo bà, nguyên nhân từ đâu?

- Những thông tin này cũng chưa hoàn toàn chính xác, bởi lẽ theo đánh giá của một số chuyên gia thì Việt Nam là nước có Danh mục thuốc được BHYT thanh toán có số lượng thuốc được thanh toán tương đương với một số nước phát triển.

Tuy nhiên, nguyên nhân của tình trạng này là do cơ cấu giá viện phí chủ yếu là thuốc, máu, dịch truyền... bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại trong việc quản lý, cung ứng, sử dụng thuốc BHYT, ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh.

Ngày 31/8/2007  liên Bộ Y tế, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư Liên tịch số 11/20007/TTLT-BYT-BTC-BCT Hướng dẫn thực hiện quản lý nhà nước về giá thuốc phòng, chữa bệnh cho người... và cũng tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các quy định để tăng cường hơn nữa công tác quản lý, cung ứng, sử dụng thuốc BHYT...

Trẻ em dưới 6 tuổi thanh toán theo thẻ BHYT

Theo dự thảo này, trẻ em dưới 6 tuổi cũng sẽ được phát thẻ BHYT như người lớn?

- Dù thực hiện KCB bằng thẻ BHYT hay thực thanh thực chi như trước đây thì trẻ em dưới 6 tuổi vẫn được miễn phí hoàn toàn. Điều này cũng sẽ thuận lợi hơn khi trẻ em dưới 6 tuổi đi khám, chữa bệnh ở  tuyến trên, khắc phục được những bất cập, phiền hà trong thanh toán chi phí KCB theo hình thức thực thanh thực chi. Nay khi có thẻ BHYT, việc KCB cho trẻ em dưới 6 tuổi sẽ thuận lợi hơn trong KCB cũng như việc thống nhất trong tổ chức, quản lý.

Luật cũng quy định rõ hơn chế độ BHYT cho lao động nữ nghỉ sinh con hưởng chế độ BHYT mà không phải đóng BHYT.

Như bà nói nếu KCB theo yêu cầu sẽ phải cùng chi trả.

- Ở đây sẽ có sự khác nhau giữa các nhóm đối tượng:

Các đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng; người có công với cách mạng; người đang hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội; người thuộc hộ nghèo; người dân tộc thiểu số thuộc hộ cận nghèo; trẻ em dưới 6 tuổi khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh BHYT đúng tuyến theo quy định  sẽ được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám bệnh.

Nhưng các đối tượng này sẽ phải cùng chi trả 20% khi khám chữa bệnh không đúng cơ sở khám chữa bệnh BHYT, chuyển tuyến không đúng quy định; không xuất trình ngay thẻ BHYT khi khám chữa bệnh.

Với các đối tượng đóng BHYT bắt buộc khác, khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh BHYT đúng tuyến theo quy định sẽ được quỹ BHYT chi trả 80% chi phí khám bệnh, phần còn lại 20% do người bệnh tự thanh toán với cơ sở khám chữa bệnh. Các đối tượng này sẽ phải tự chi trả 40% khi khám chữa bệnh không đúng cơ sở khám chữa bệnh BHYT, chuyển tuyến không đúng quy định; không xuất trình ngay thẻ BHYT khi khám chữa bệnh.

Khi số tiền người bệnh tự trả theo quy định vượt quá 12 tháng lương tối thiểu chung thì Quỹ BHYT thanh toán toàn bộ chi phí khám, chữa bệnh theo chế độ BHYT tiếp theo trong năm tre bi ho.

Xin cảm ơn bà!

Vân Khánh (thực hiện)